Mooiste inzending #vraagoma

De winnaar van de 2 kaartjes voor Soldaat van Oranje is deze inzending:

‘Mijn opa’s vader was agent in Rotterdam en werd op dag één van de oorlog doodgeschoten. Mijn opa bleef met zijn moeder en al zijn broers en zussen achter. Mijn oma leerde hij in de schuilkelder kennen, daar werden ze verliefd. Wat ik me altijd heb afgevraagd, als je vader op dag één van de oorlog wordt vermoord, je keihard moet werken voor een hongerloontje, het land bezet is en je van dichtbij ziet hoe je stad wordt platgebombardeerd, hoe in godsnaam blijf je dan de hoop erin houden?’

Advertisements

In sommige oorlogsvragen schuilt een miniroman

(Onderstaand bericht schreef ik voor Volkskrant.nl, als vervolg op dit bericht.)

beeld 2 voor Vonk

Na een oproep kreeg ik honderden reacties van mensen die ook wilden weten hoe hun familieleden de oorlog beleefden.

Het idee voor ‘Vragen aan oma‘ ontstond naar aanleiding van de gesprekken met mijn eigen oma (nu 90 jaar). Het verhaal van mijn oma in de oorlog was nog veel spannender dan ik me ooit kon voorstellen. Gezocht door de Gestapo, vertrokken uit bezet gebied, koningin Wilhelmina ontmoet, in de oorlog een lintje geweigerd.

Het is toch zonde als die verhalen verloren gaan, dacht ik. Afgelopen weken ontdekte ik dat ik niet de enige ben die vragen heeft over het oorlogsverleden van familieleden en benieuwd is hoe het dagelijks leven tussen ’40 en ’45 precies verliep. Via Twitter, mail, Facebook en de website kwamen een paar honderd vragen binnen.

Ik kreeg zowel ‘algemene’ vragen binnen over het leven in oorlogstijd, als hele persoonlijke. Sommige waren zelfs intiem omdat ze ook qua formulering specifiek gericht waren aan iemands eigen grootouder en echt over hun persoonlijke situatie gaat. Deze vraag ontroerde mij: ‘Lieve oma, hebt u opa ooit gevraagd naar het verhaal achter het schilderijtje dat hij heeft gemaakt na de oorlog? U weet wel, die pentekening van die boom met die twee kruizen ernaast met Duitse helmen erop?’

Continue reading

Wat zou jij van je oma of opa willen weten over de oorlog?

(In de aanloop naar 4&5 mei schreef ik dit bericht voor Volkskrant.nl)

Mijn oma zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het verzet. Op een dag zag ze in de verte een overvalauto en sprong net op tijd uit de trein. Ze deed er acht maanden over om van Amsterdam naar Londen te vluchten, via enorme omwegen die ze grotendeels te voet aflegde. In Engeland trouwde ze met een van de Soldaten van Oranje. Dat ontdekte ik pas toen ik mijn oma ernaar vroeg.

Vorig jaar schreef ik haar verhaal op. Een paar maanden lang ging ik elke zondag naar haar toe en vroeg haar alles wat ik wilde weten over haar belevenissen tussen ’40 en ’45. Ze gaf overal antwoord op. (Zo leerde ik bijvoorbeeld wat ‘kapotjes’ waren …). Zelf heeft mijn oma nooit iets opgeschreven, geen dagboek bijgehouden, geen brieven bewaard, geen reisverslag achteraf. Niets.

beeld voor Vonk [klein]

Er zijn momenten waarop ik haar stilletjes heb vervloekt. Ze had zo veel meegemaakt, waarom heeft ze daar nooit aantekeningen van gemaakt? Dat was nu zulk waardevol materiaal geweest voor het boek. Maar mijn oma was destijds helemaal niet onder de indruk van haar eigen leven, nog steeds niet trouwens. Bovendien was ze bezig met overleven en na de oorlog lag de focus op vooruitkijken, de toekomst, de wederopbouw van Nederland. Ze had helemaal geen tijd om haar eigen geschiedenis op te schrijven.

Sinds mijn roman Vrij spel verscheen, zeggen mensen regelmatig tegen mij dat ze ook graag hun oma of opa hadden willen interviewen over de oorlog. Dat ze nog zo veel onbeantwoorde vragen hebben over het leven in die tijd. Dit is het moment om ze te stellen. Misschien is het niet mogelijk om je eigen oma te interviewen, maar kan de oma van iemand anders toch je vragen beantwoorden. Nu is het moment waarop jong en oud nog met elkaar in gesprek kunnen over die tijd. Zo ontstond het idee om in de aanloop naar 4 en 5 mei die oorlogsvragen te verzamelen.

De naam van het project (vragenaanoma.nl) is symbolisch, het mag een persoonlijke vraag zijn die je graag aan je eigen oma of opa zou willen stellen, maar het mag ook een algemenere vraag zijn over het leven tijdens de oorlog, bijvoorbeeld: ‘Werden verjaardagen gevierd tijdens WOII?’, ‘Hebben jullie ook bloembollen gegeten?’ of ‘Hoe was het om verliefd te zijn in oorlogstijd?’

Na 4 en 5 mei ga ik op zoek naar de antwoorden. Ik ontmoette in het afgelopen jaar meerdere sprankelende 90-plussers met wie ik graag in gesprek ga over ’40 – ’45. De enorme vragenlijst zal ik aan hen voorleggen.

Schrijfster Carlijn Vis debuteerde in 2012 met de roman Vrij spel. In de aanloop naar 4 en 5 mei verzamelt Vis oorlogsvragen van anderen. Wat zou jij nog van je oma of opa willen weten over de Tweede Wereldoorlog?

(Dit bericht verscheen op 25 april op Volkskrant.nl)

Drie vragen

Welke 3 vragen (over de oorlog) zou jij je oma willen stellen?

Vorig jaar verscheen de roman Vrij spel. Het verhaal is gebaseerd op de belevenissen van Ellis Brandon, verzetsdame en de laatste vrouwelijke Engelandvaarder die nog leeft. Voor het boek heb ik* mijn oma Ellis eindeloos geïnterviewd. Ze gaf antwoord op al mijn vragen.

Aanleiding:

Sinds het boek is verschenen, besef ik hoe cool het is dat ik de verhalen van mijn oma van haar zelf heb gehoord.
Regelmatig zeggen mensen tegen mij dat ze ook graag hun oma/opa hadden willen interviewen. Voor sommigen kan dat nog, voor anderen helaas niet meer. Toch wil ik proberen iedereen die kans te geven. Praat met je eigen oma of die van iemand anders. Nu is het moment voor jong en oud om met elkaar in gesprek te gaan en ervoor te zorgen dat de verhalen worden doorverteld. Er zijn zo veel indrukwekkende verhalen die we nog niet kennen.

 

Het plan:

In de aanloop naar 4 & 5 mei wil ik op deze plek alle (oorlogs)vragen die je aan je (groot)ouders wilt stellen, of had willen stellen, verzamelen.

Laat via twitter (#vraagoma), Facebook of een reactie op dit blog weten welke 3 vragen jij graag aan je oma of opa wilt stellen en maak kans op 2 kaartjes voor Soldaat van Oranje-de musical (t.w.v. € 110,-).

Inspiratie nodig?

*Carlijn Vis